رسول خدا (ص) فرمود:
درهاى آسمان در اولين شب ماه رمضان گشوده مى شوند و تا آخرين شب بسته نمى شوند.
 
رمضان، نامى از نام هاى خدا
 
رمضان از اسماء الله است
 
رمضان اسمى از اسماء الهى مى‏باشد و نبايست‏به تنهائى ذكر كرد مثلا بگوئيم، رمضان آمد يا رفت، بلكه بايد گفت ماه رمضان آمد، يعنى ماه را بايد به اسم اضافه نمود، در اين رابطه به سخنان حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) گوش فرا مى‏دهيم.
 
هشام بن سالم نقل روايت مى‏نمايد و مى‏گويد: ما هشت نفر از رجال در محضر حضرت ابى جعفر امام باقر (عليهما السلام) بوديم، پس سخن از رمضان به ميان آورديم.
 
امام عليه السلام فرمود:
نگوئيد اين است رمضان، و نگوئيد رمضان رفت و يا آمد، زيرا رمضان نامى از اسماء الله است كه نمى‏رود و نمى‏آيد كه شى‏ء زائل و نابود شدنى مى‏رود و مى‏آيد، بلكه بگوئيد ماه رمضان، پس ماه را اضافه كنيد در تلفظ به اسم، كه اسم اسم الله مى‏باشد، و ماه رمضان ماهى است، كه قرآن در او نازل شده است، و خداوند آن را مثل و عيد قرار داده است همچنانكه پروردگار بزرگ عيسى بن مريم (سلام الله عليهما) را براى بنى اسرائيل مثل قرار داده است،
 
و از حضرت على بن ابى طالب (عليه السلام) روايت‏شده كه حضرت فرمود: «لا تقولوا رمضان و لكن قولوا شهر رمضان فانكم لا تدرون ما رمضان‏»  شما به راستى نمى‏دانيد كه رمضان چيست (و چه فضائلى در او نهفته است.
 
 
واژه رمضان و معناى اصطلاحى آن
 
رمضان از مصدر «رمض‏» به معناى شدت گرما، و تابش آفتاب بر رمل... معنا شده است، انتخاب چنين واژه‏اى براستى از دقت نظر و لطافت‏خاصى برخوردار است. چرا كه سخن از گداخته شدن است، و شايد به تعبيرى دگرگون شدن در زير آفتاب گرم و سوزان نفس و تحمل ضربات بى امانش،زيرا كه رمضان ماه تحمل شدائد و عطش مى‏باشد، عطشى ناشى از آفتاب سوزان يا گرماى شديد روزهاى طولانى تابستان.
 
و عطش ديگر حاصل از نفس سركشى كه پيوسته مى‏گدازد، و سوزشش براستى جبران ناپذير است.
 
در مقايسه اين دو سوزش، دقيقا رابطه عكس برقرار است، بدين مفهوم كه نفس سركش با چشيدن آب تشنه‏تر مى گردد، وهرگز به يك جرعه بسنده نمى‏كند، و پيوسته آدمى را در تلاش خستگى ناپذير جهت ارضاى تمايلات خود وا مى‏دارد. و در همين رابطه است كه مولوى با لطافت هرچه تمامتر اين تشبيه والا را به كار مى‏گيرد و مى‏گويد:
 
آب كم جو تشنگى آور به دست تا بجوشد آبت از بالا و پست تا سقا هم ربهم آيد جواب تشنه باش الله اعلم بالصواب زين طلب بنده به كوى حق رسيد درد مريم را به خرما بن كشيد .
 
اما از سوى ديگر، عطش ناشى از آفتاب سوزان سيرى پذير است، و قانع كننده.
 
حلول ماه مبارک رمضان، به راستی که خبر از گشایش درهای بهشت به روی آدمیان دارد.
 
ماه مبارک رمضان، بهترین ماه ها، ماه میهمانی خدا، ماه خوبی ها، ماه شب های قدر، ماه دعا و نیایش، ماه رحمت و آمرزش و ماه خیر و برکت است.
 
ماه تزکیه، ماه خودسازی، ماه از خویش تا خدا رفتن، ماه پرواز با دوبال قنوت از زمین تا ملکوت و شکوفایی غنچه های معنویت در سکوت سبز روزه داران و در حيرت ارغوانی سالکان کوی دوست.

پروردگارا، ما را در این ماه، مبارک کن
 
 
ماه رمضان‏
 
«ماه رمضان است كه در آن براى راهنمايى مردم و بيان (راه روشن) هدايت و تشخيص حقّ از باطل ، قرآن نازل شده است .
 
پس هر كه اين ماه را دريابد (در سفر نباشد) ، بايد كه در آن روزه بدارد و هر كس كه بيمار يا در سفر باشد به همان تعداد از روزهاى ديگر (روزه بگيرد) .
 
 خدا براى شما آسانى مى‏خواهد و خواهان سختى براى شما نيست .
 
و بايد كه آن شماره (مقرر) را تكميل كنيد . و خدا را بدان سبب كه راهنمايى‌تان كرده است به بزرگى ياد كنيد و باشد كه سپاس بگزاريد» .
 
 
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : رمضان ، بدين سبب رمضان ناميده شده است كه گناهان را مى‏سوزاند .
 
 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : در نخستين شب ماه رمضان ، درهاى آسمان گشوده مى‏شود و تا آخرين شب آن بسته نمى‏شود .
  
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : اگر بنده ارزش ماه رمضان را بداند ، آرزو مى‏كند كه سراسر سال ، رمضان باشد .
 
 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : چون هلال ماه رمضان پديد آيد ، درهاى دوزخ بسته گردد و درهاى بهشت گشوده شود و شياطين به زنجير كشيده شوند .
 
امام على عليه السلام :
 روزى رسول خدا صلى الله عليه وآله براى ما خطبه‏اى ايراد كرد و فرمود : اى مردم ! همانا ماه با بركت و رحمت و آمرزش به شما روى آورده است . اين ماه نزد خدا برترين ماه است و روزهايش برترين روزها و شبهايش برترين شبها و ساعتهايش برترين ساعات . در اين ماه شما به ميهمانى خدا دعوت شده‌‏ايد و در زمره بهره‌‏مندان از كرامت خداوند قرار گرفته‌‏ايد . در اين ماه نفسهاى شما تسبيح خداست و خواب شما عبادت است و اعمال شما پذيرفته و دعايتان به اجابت مى‏رسد ... من برخاستم و عرض كردم : اى رسول خدا ! برترين كارها در اين ماه چيست ؟ پيامبر فرمود : اى اباالحسن ! برترين كارها در اين ماه خويشتندارى از حرامهاى خداوند عزّ و جل است .
 
 
امام باقر عليه السلام :
رسول خدا صلى الله عليه وآله سه روز مانده از ماه شعبان ، به بلال دستور مى‏داد در ميان مردم جار بزند . پس مردم را جمع مى‏كرد و بر منبر مى‏رفت و حمد و ثناى خدا مى‏گفت و مى‏فرمود : اى مردم ! همانا اين ماه به شما روى آورده و آن سروَر همه ماههاست . در آن شبى وجود دارد كه از هزار ماه بهتر است . در اين ماه درهاى دوزخ بسته و درهاى بهشت گشوده شود . هر كه اين ماه را دريابد و آمرزيده نشود خداوند او را (از رحمت خود) دور گرداند .
 
 
امام صادق عليه السلام - از سفارشهاى‏آن حضرت به فرزندانش در هنگام حلول ماه رمضان - :
جانهاى خود را به تلاش و كوشش وا داريد ؛ زيرا در اين ماه روزيها قسمت و اجلها نوشته مى‏شود و در آن نام‏هاى ميهمانان خدا كه بر او وارد مى‏شوند ، نوشته مى‏گردد . در اين ماه شبى هست كه عمل در آن از عمل هزار ماه بهتر است .
 
آمرزش خدا در ماه رمضان‏
 
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هر كه ماه رمضان را دريابد و آمرزيده نشود، خداوند او را (از رحمت خود) دور گرداند.
 
 
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در خطبه‏اش به هنگام فرا رسيدن ماه رمضان - : بدبخت كسى است ، كه در اين ماه بزرگ از آمرزش خداوند محروم ماند .
 
 
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : كسى كه در رمضان آمرزيده نشود ، در كدام ماه آمرزيده خواهد شد ؟
 
 
امام صادق عليه السلام : كسى كه در ماه رمضان آمرزيده نشود ، تا رمضان آينده آمرزيده نگردد مگر آن كه در عرفات حاضر شود .